Alkohol w ciąży wciąż bagatelizowany mimo znanej szkody dla płodu

Wciąż zaskakująco wiele kobiet w województwie mazowieckim sięga po alkohol w ciąży, mimo powszechnej wiedzy o jego szkodliwym wpływie na rozwijający się płód. Co stoi za tym paradoksem i jak wygląda rzeczywistość zagrożeń dla przyszłych mam i ich dzieci?

• Mazowieckie kobiety a mit bezpiecznego kieliszka w ciąży
• Jak alkohol szkodzi płodom w mazowieckich rodzinach

Mazowieckie kobiety a mit bezpiecznego kieliszka w ciąży

Badania przeprowadzone przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w ramach międzynarodowego projektu FAR SEAS ujawniają ciekawy, choć niepokojący obraz świadomości kobiet z Mazowsza na temat alkoholu w ciąży. Aż 65% z nich zna termin FAS (Fetal Alcohol Syndrome), a niemal 90% zdaje sobie sprawę, że picie alkoholu podczas ciąży może zaszkodzić dziecku. Jednak aż co trzecia przyszła mama przyznaje się do spożywania alkoholu w tym szczególnym okresie.

Dlaczego tak się dzieje? Często problem tkwi w bagatelizowaniu ryzyka. Alkohol jest obecny w codziennym życiu, reklamowany jako element towarzyskiego relaksu czy sposób na lepsze samopoczucie. Popularne mity – takie jak „jeden kieliszek wina nie zaszkodzi” czy „moja znajoma piła i urodziła zdrowe dziecko” – sprawiają, że kobiety usprawiedliwiają swoje decyzje, nie dostrzegając realnych zagrożeń.

Jak alkohol szkodzi płodom w mazowieckich rodzinach

Alkohol to jeden z najsilniejszych teratogenów, czyli substancji mogących uszkodzić rozwijający się organizm dziecka. Jego działanie jest różnorodne i zależy od momentu ciąży, w którym dochodzi do ekspozycji na tę substancję.

W pierwszych tygodniach po zapłodnieniu, gdy formują się najważniejsze narządy, alkohol może prowadzić do poronień lub poważnych wad rozwojowych – od serca po nerki i wątrobę. Charakterystyczne zmiany widoczne są także na twarzy dziecka, typowe dla zespołu FAS.

W kolejnych miesiącach ciąży zagrożenia nie maleją – uszkodzenia układu nerwowego pogłębiają się, a ryzyko przedwczesnego porodu rośnie. Szczególnie narażony jest hipokamp, kluczowy dla pamięci i uczenia się mózgowy obszar.

Co ważne, wiele kobiet jeszcze nie wie o swojej ciąży właśnie wtedy, gdy najgroźniejsze skutki działania alkoholu mogą się pojawić. To podkreśla znaczenie całkowitej abstynencji od alkoholu od momentu planowania potomstwa.

„Alkohol jest najsilniej działającym teratogenem, czyli czynnikiem uszkadzającym płód.”
Jolanta Terlikowska, Dyrektor Programowa Instytutu Nowej Kultury

Kampania edukacyjna „Ciąża bez alkoholu – profilaktyka FASD”, realizowana przez Fundację Instytut Nowej Kultury w 2025 roku, ma za zadanie zwiększyć świadomość oraz zachęcić kobiety do odpowiedzialnych wyborów dla dobra swoich dzieci. Warto śledzić lokalne inicjatywy i korzystać z dostępnych materiałów informacyjnych.

Na podstawie: Urząd Miasta Płocka