ZUS upraszcza wnioski. Rusza wyprawka szkolna i nowe konto emerytalne

Od początku lipca w ZUS dzieje się sporo naraz – i to akurat z korzyścią dla osób, które nie chcą już błądzić między papierami a internetem. Część wniosków o zasiłki można składać prostszą drogą, rodzice właśnie uruchomili sezon na 300 plus, a ubezpieczeni dostali też dostęp do nowych informacji o stanie konta. W tle jest kilka terminów i zasad, których warto dopilnować, bo od nich zależy, czy pieniądze trafią bez opóźnień.

• Zasiłki bez zbędnego krążenia między ZUS a pracodawcą
• 300 zł na szkolny start. Wniosek idzie tylko drogą elektroniczną
• Emerytalne konto już dostępne. ZUS pokazuje stan oszczędności i prognozy

Zasiłki bez zbędnego krążenia między ZUS a pracodawcą

Od 1 lipca obowiązują prostsze zasady przekazywania dokumentów potrzebnych do ustalenia prawa do zasiłków z ubezpieczeń społecznych. To ważne zwłaszcza tam, gdzie o wypłacie decyduje nie sam ZUS, ale płatnik składek, czyli najczęściej pracodawca.

W praktyce obowiązuje podział zależny od liczby osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego:

• jeśli płatnik zgłasza więcej niż 20 osób – z wyjątkiem osób uprawnionych do zasiłku za okres po ustaniu ubezpieczenia – sam ustala prawo do zasiłku i jego wysokość oraz wypłaca świadczenie,
• jeśli zgłasza do 20 osób – sprawę przejmuje ZUS i to on wypłaca świadczenie.

Gdy zasiłek wypłaca płatnik składek, osoba ubezpieczona składa wniosek właśnie do niego. Dokument można przekazać:

• papierowo – w zwykłej formie pisemnej z własnoręcznym podpisem,
• elektronicznie – na przykład przez wewnętrzny system pracodawcy, pocztę elektroniczną, system kadrowo płacowy albo jako skan.

Jeżeli świadczenie wypłaca ZUS, wniosek trafia bezpośrednio do Zakładu. Można go złożyć:

• papierowo,
• elektronicznie przez PUE/eZUS albo adres do doręczeń elektronicznych, przy czym dokument musi być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo podpisem udostępnionym przez ZUS.

Zmiana ma też praktyczny wymiar dla osób, które omyłkowo przekażą wniosek nie tam, gdzie trzeba. Jeśli ubezpieczony złoży wniosek o zasiłek opiekuńczy do swojego płatnika składek, a ten nie wypłaca świadczenia, płatnik ma obowiązek przekazać dokument do ZUS. Może to zrobić papierowo albo jako załącznik do elektronicznego dokumentu, na przykład wysłanego przez eZUS. Nie trzeba już dublować wszystkiego w wersji papierowej, jeśli dokument elektroniczny trafił do systemu.

Ważna jest też zasada prawna – wnioski i dokumenty przekazane do ZUS elektronicznie mają taką samą moc, jak dokumenty papierowe podpisane własnoręcznie. Jeśli do wniosku potrzebne są dodatkowe załączniki, mogą to być oryginały, kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem albo elektroniczne kopie, na przykład skany.

Gdy zasiłek wypłaca ZUS, płatnik składek powinien przekazać potrzebne dokumenty najpóźniej w ciągu 7 dni od ich otrzymania. To termin, który może zdecydować o tempie całej sprawy.

300 zł na szkolny start. Wniosek idzie tylko drogą elektroniczną

Równolegle ruszył nabór wniosków o świadczenie z programu Dobry Start, znanego jako 300 plus. To jednorazowa wyprawka szkolna w wysokości 300 zł na każde uczące się dziecko, bez względu na dochody rodziny.

Pomoc przysługuje uczniom do ukończenia 20 lat, a w przypadku dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością – do 24 lat. Liczy się wiek rocznikowo, więc prawo do świadczenia mogą zachować także uczniowie ostatnich klas techników, liceów i szkół policealnych, jeśli przed rozpoczęciem roku szkolnego ukończyli 20 albo 24 lata.

Z programu nie skorzystają dzieci uczące się w tzw. zerówkach ani studenci. Świadczenie można przeznaczyć na podręczniki, zeszyty, sprzęt i inne rzeczy potrzebne do nauki w szkole podstawowej, liceum, szkole policealnej albo innej placówce edukacyjnej.

Wniosek o Dobry Start można złożyć wyłącznie elektronicznie:

• przez aplikację mZUS,
• przez platformę eZUS,
• przez bankowość elektroniczną,
• przez portal Emp@tia.

ZUS przypomina, by sprawdzić przede wszystkim PESEL dziecka, nazwę i adres szkoły oraz numer konta bankowego. Pieniądze trafiają wyłącznie na rachunek wskazany we wniosku, więc błąd w numerze konta może zatrzymać wypłatę.

Wniosek można wysyłać od 1 lipca do końca listopada. Jeśli trafi do ZUS do końca sierpnia, Zakład wypłaci środki do 30 września. To ważny termin zwłaszcza dla rodzin, które chcą mieć pieniądze jeszcze przed pełnym startem roku szkolnego.

Skala programu pokazuje, jak duże jest zainteresowanie tym świadczeniem. W ubiegłym roku do ZUS wpłynęło ponad 3,3 mln wniosków dotyczących niemal 4,9 mln dzieci, a łączna wartość wypłat przekroczyła 1,4 mld zł.

Cudzoziemcy w programie Dobry Start muszą spełnić dodatkowy warunek

ZUS wskazuje też zasady dla cudzoziemców. O świadczenie może ubiegać się cudzoziemiec spoza UE, EFTA i Wielkiej Brytanii objętej umową wystąpienia oraz obywatel Ukrainy ze statusem UKR, jeśli mieszka z dzieckiem w Polsce i był aktywny zawodowo w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.

Z tego wymogu zwolnieni są wnioskodawcy, którzy:

• składają wniosek na dziecko będące obywatelem Polski,
• wychowują dziecko do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności,
• wychowują dziecko powyżej 16. roku życia z umiarkowanym albo znacznym stopniem niepełnosprawności,
• są opiekunami dzieci wskazanymi przez władze kraju pochodzenia,
• samodzielnie wnioskują jako osoby uczące się lub objęte programem usamodzielniania.

Dodatkowo we wniosku trzeba podać dane dokumentu przekroczenia granicy oraz dokumentu potwierdzającego legalny pobyt w Polsce – zarówno własne, jak i dziecka.

Emerytalne konto już dostępne. ZUS pokazuje stan oszczędności i prognozy

ZUS zakończył również coroczne udostępnianie informacji o stanie kont i prognozowanych emeryturach. Dane za 2025 rok są już widoczne na profilach ubezpieczonych w aplikacji mZUS oraz na PUE/eZUS.

Zakład przygotował informację dla ponad 12,1 mln osób. Jak mówi Paweł Jaroszek, członek zarządu ZUS nadzorujący pion finansów:

„Nasi klienci już teraz mogą sprawdzić o ile wzrosły ich oszczędności w ZUS i jak według najnowszych danych będzie wyglądała ich emerytura”.

W tym roku proces przygotowania cyfrowej informacji został zakończony wcześniej niż zwykle. ZUS nie wysyła już papierowych listów z tym zestawieniem, chyba że klient sam o to poprosi. Dla wielu osób to sygnał, że warto regularnie zaglądać do konta w systemie, bo korespondencja z Zakładu coraz częściej trafia wyłącznie cyfrowo.

Na stan konta wpłynęła czerwcowa waloryzacja. Kapitał początkowy oraz środki emerytalne zapisane na kontach wzrosły o 9,81 proc., a środki na subkontach – o 10,61 proc. Łącznie kapitał ubezpieczonych zwiększył się o prawie 472,9 mld zł.

W aplikacji mZUS informację można znaleźć po wejściu w zakładkę „ubezpieczenia i składki”, a potem w „Twoją informację o stanie konta w ZUS”. Po wybraniu opcji „pokaż PDF” pojawia się pełny dokument z kwotą składek i prognozą emerytury w różnych wariantach, zależnie od wieku przejścia na emeryturę.

Na PUE/eZUS ścieżka wygląda podobnie – należy wejść w „Panel ubezpieczonego”, wybrać „Informacje o stanie konta”, a następnie „Informacja za 2025 r.”.

Dla osób, które 31 grudnia 2025 r. miały ukończone 35 lat, ZUS przygotował także symulację hipotetycznej emerytury. Uwzględnia ona dwa scenariusze – jeden zakłada dalszą pracę aż do wieku emerytalnego i składki na podobnym poziomie jak dotąd, drugi przyjmuje, że aktywność zawodowa kończy się już teraz. To tylko prognoza, ale pozwala ocenić, jak decyzje zawodowe mogą przełożyć się na przyszłe świadczenie.

na podstawie: Urząd Miasta Płocka.