Pół wieku później wrócili pod Przedwiośnie. Płock ogląda 1976 rok

Pół wieku temu zwykłe wyjście do kina mogło nagle zamienić się w udział w wydarzeniu, o którym mówiło całe miasto. W Płocku przypomina o tym wystawa „1976 – 12 miesięcy z życia miasta”, otwarta w Książnicy Płockiej.

• „1976 – 12 miesięcy z życia miasta” zaczyna się od osobistej historii
• Z jednego czerwcowego pochodu wystawa prowadzi przez cały rok
• W sali kolumnowej można odnaleźć własny fragment Płocka

„1976 – 12 miesięcy z życia miasta” zaczyna się od osobistej historii

Lena Szatkowska nie pamięta już, jaki film chciała obejrzeć w kinie Przedwiośnie. Doskonale zapamiętała za to tłum, okrzyki i moment, w którym plan na wieczór ustąpił miejsca historii.

W czerwcu 1976 roku razem z koleżanką zobaczyła pochód mieszkańców. Na jego czele szły kobiety, niektóre z dziećmi. Szatkowska przez chwilę nie wiedziała, czy może dołączyć. Wtedy z tłumu padło zaproszenie: „Chodźcie z nami”. Poszła pod komitet, gdzie demonstranci domagali się rozmowy z sekretarzem.

„Pamiętam tamto takie rozdygotanie wewnętrzne” - wspominała Lena Szatkowska podczas otwarcia wystawy.

Jej opowieść pokazuje, że wielkie wydarzenia nie zawsze zaczynają się od decyzji podjętej z pełną świadomością. Czasem wystarczy zobaczyć pochód, usłyszeć głosy innych i zrobić kilka kroków razem z nimi. W tamtym dniu mieszkańcy Płocka musieli także mierzyć się ze strachem o pracę i konsekwencje udziału w proteście.

Szatkowska przywołała historię kobiety, która wysłała syna po męża idącego w pochodzie. Obawiała się, że udział w demonstracji może skończyć się dla niego utratą zatrudnienia. Ojciec i syn ostatecznie poszli dalej razem. To właśnie takie drobne, osobiste decyzje nadają wystawie ludzki wymiar. 👥

Z jednego czerwcowego pochodu wystawa prowadzi przez cały rok

Ekspozycja nie zatrzymuje się na wydarzeniach w Płocku. Osobiste wspomnienia zostały zestawione z kalendarium Polski i świata. Wśród przypomnianych faktów znalazły się między innymi olimpijski rekord Ireny Szewińskiej oraz powstanie Komitetu Obrony Robotników.

Najmocniej działają jednak lokalne ślady: zapamiętane miejsca, głosy i fotografie. Po pięćdziesięciu latach pozwalają spojrzeć na 1976 rok nie tylko przez pryzmat dat i politycznych wydarzeń, ale także codziennych wyborów płocczan. 📷

Materiały na wystawę pochodzą między innymi ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku, Archiwum Państwowego w Płocku oraz prywatnych kolekcji. Wykorzystano także fotografie Mirosława Łakomskiego publikowane w książkach „Rejs po płockim peerelu” i „1975-2000 Płock, ostatnie ćwierć wieku”, a także materiały z „Tygodnika Płockiego”.

„W ten sposób byłam takim nieoczekiwanym świadkiem historii” - podsumowała Lena Szatkowska.

W sali kolumnowej można odnaleźć własny fragment Płocka

Wystawę można oglądać w sali kolumnowej Książnicy Płockiej przy ul. Kościuszki 6. Jej otwarcie odbyło się 8 października 2026 roku, a ekspozycja zaprasza do spokojnego przejrzenia fotografii i wspomnień związanych z miastem.

To dobra okazja, by przyjrzeć się kadrom, w których być może pojawi się znajoma ulica, zakład pracy albo twarz kogoś z rodzinnej opowieści. Płock sprzed pół wieku nie jest tu odległym obrazem z podręcznika - wraca jako miasto konkretnych ludzi, ich odwagi, obaw i codziennych decyzji. 🕰️

na podstawie: Biblioteka Płock.