Czy ugoda frankowa opłaca się kredytobiorcom?

Spór dotyczący kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim od lat pozostaje jednym z najważniejszych problemów na styku prawa i finansów. Coraz częściej pojawiającym się rozwiązaniem jest ugoda frankowa, którą banki proponują jako alternatywę dla postępowania sądowego. Dla wielu kredytobiorców stanowi ona sposób na szybkie zakończenie konfliktu i uporządkowanie sytuacji związanej z kredytem. Jednocześnie decyzja o jej zawarciu wymaga ostrożności, ponieważ wiąże się z określonymi skutkami prawnymi i finansowymi, które mogą wpłynąć na dalszą sytuację kredytobiorcy.

Ugoda frankowa a orzecznictwo sądowe i zmiana podejścia banków

Zmiana podejścia banków do proponowania ugód nie była przypadkowa, lecz wynikała z ukształtowania się linii orzeczniczej korzystnej dla kredytobiorców. Szczególną rolę odegrały wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które jednoznacznie wskazywały na konsekwencje stosowania niedozwolonych postanowień umownych.

Istotne znaczenie miał wyrok z 15 czerwca 2023 r., w którym potwierdzono brak podstaw do żądania przez bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału w przypadku nieważności umowy. W efekcie banki zaczęły postrzegać ugodę frankową jako narzędzie ograniczania ryzyka przegranych spraw i związanych z tym kosztów. Dla kredytobiorców oznacza to większą dostępność propozycji ugodowych, choć nie zawsze ich warunki są w pełni satysfakcjonujące.

Na czym polega ugoda frankowa w praktyce?

Ugoda frankowa jest porozumieniem, w ramach którego strony modyfikują dotychczasowy stosunek prawny. Najczęściej sprowadza się to do przekształcenia kredytu powiązanego z frankiem szwajcarskim w kredyt złotowy, przy założeniu, że od początku był on udzielony w tej walucie. W praktyce oznacza to zmianę zasad oprocentowania oraz sposobu rozliczeń między stronami. Często stosuje się również określony kurs przeliczeniowy, według którego następuje konwersja zadłużenia. W zamian za te ustępstwa kredytobiorca rezygnuje z dalszych roszczeń wobec banku. Ugoda frankowa prowadzi więc do stabilizacji warunków spłaty, ale jednocześnie zamyka drogę do dochodzenia innych uprawnień wynikających z umowy.

Ugoda frankowa a proces sądowy – porównanie korzyści i ryzyka

Zestawienie ugody frankowej z drogą sądową prowadzi do wniosku, że są to rozwiązania o odmiennych skutkach prawnych.

• Postępowanie sądowe daje możliwość uzyskania rozstrzygnięcia, które może prowadzić do unieważnienia umowy kredytowej albo jej modyfikacji poprzez eliminację niedozwolonych postanowień. W wielu przypadkach oznacza to konieczność rozliczenia się stron i zwrotu części świadczeń na rzecz kredytobiorcy.
• Ugoda frankowa nie przewiduje tak daleko idących konsekwencji. Jej celem jest raczej uporządkowanie relacji między stronami i ograniczenie ryzyka dalszego sporu.

Z perspektywy kredytobiorcy oznacza to konieczność dokonania wyboru między potencjalnie wyższą korzyścią finansową a szybkością i przewidywalnością rozwiązania. Postępowania sądowe potrafią trwać latami, wymagają zaangażowania i wiążą się z kosztami, choć w wielu przypadkach kończą się korzystnie dla konsumentów. Ugoda frankowa pozwala natomiast uniknąć długotrwałego procesu i niemal natychmiast wprowadza nowe zasady spłaty. Nie można jednak pomijać faktu, że jej zawarcie oznacza rezygnację z dochodzenia roszczeń w przyszłości.

Kiedy ugoda frankowa może być rozsądnym wyborem?

Choć ugoda frankowa bywa oceniana jako mniej korzystna ekonomicznie, nie oznacza to, że w każdej sytuacji należy ją odrzucić. Może być uzasadnionym rozwiązaniem dla osób, którym zależy na szybkim zakończeniu sporu i stabilizacji swojej sytuacji finansowej. Dotyczy to zwłaszcza kredytobiorców, którzy nie chcą angażować się w postępowanie sądowe lub obawiają się jego długotrwałości. Ugoda frankowa może być także rozważana w sytuacjach, gdy indywidualna analiza umowy wskazuje na mniejsze szanse powodzenia w sądzie.

Nie bez znaczenia pozostają również warunki konkretnej propozycji przedstawionej przez bank. Zdarza się, że po wszczęciu postępowania sądowego instytucje finansowe składają korzystniejsze oferty ugodowe niż na etapie przedsądowym. Dlatego nawet osoby zainteresowane zawarciem porozumienia powinny rozważyć wcześniejsze podjęcie kroków prawnych, które mogą wzmocnić ich pozycję negocjacyjną. Każdorazowo konieczna jest szczegółowa analiza zapisów ugody, w tym sposobu przeliczenia kredytu oraz wpływu nowych warunków na całkowity koszt zobowiązania.

Ugoda frankowa stanowi realną alternatywę dla sporu sądowego, jednak jej zawarcie wymaga podjęcia decyzji poprzedzonej analizą skutków prawnych i finansowych. Choć pozwala szybko zakończyć konflikt i wprowadzić nowe zasady spłaty kredytu, wiąże się z rezygnacją z roszczeń, które w wielu przypadkach mogłyby zostać skutecznie dochodzone przed sądem. Ostateczna ocena opłacalności zależy od indywidualnej sytuacji kredytobiorcy, treści umowy oraz warunków proponowanych przez bank, dlatego przed podpisaniem porozumienia zasadne jest skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej.

Przed podjęciem decyzji o zawarciu ugody frankowej warto skonsultować się z kancelarią specjalizującą się w sprawach kredytów walutowych, która przeanalizuje zapisy proponowanego porozumienia, oceni jego opłacalność oraz wskaże, czy w danym przypadku korzystniejsze może być dochodzenie roszczeń na drodze sądowej.

Kancelaria frankowa TMH to spółka partnerska adwokatów i radców prawnych z Krakowa, która reprezentuje kredytobiorców w sprawach o unieważnienie umów kredytów frankowych CHF oraz innych kredytów walutowych. Kancelarię prowadzą dr Tomasz Marek (adwokat, Krakowska Izba Adwokacka) i dr Marcin Hotel (radca prawny, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie), doktorzy nauk prawnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, absolwenci szkół prawa zagranicznego. Pierwsza analiza umowy frankowej jest bezpłatna. Siedziba: Rynek Dębnicki 6/3, 30-319 Kraków, [email protected], +48 12 307 27 38. Więcej o sprawach kredytów frankowych CHF: www.kancelariatmh.pl.